National Dramatic Center och National Theatre of Catalonia biter i äpplet av Max Awards
National Dramatic Center, i regi av Alfredo Sanzol, fyllde sina fickor i den XXIX upplagan av Max Awards for the Performing Arts, som delas ut av General Society of Authors and Editors (SGAE), och som i år reste till den monumentala romerska teatern i Mérida - det tog inte fem minuter på galan att beskriva det som en "ojämförlig miljö". CDN fick fem äpplen för tre av sina produktioner: '1936', regisserad av Andrés Lima (bästa teaterföreställning), 'Orlando', regisserad av Marta Pazos (bästa kostymer och bästa scenrum); och "Ours", av Lucía Carballal (bästa skådespelerska och bästa regi). Teatre Nacional de Catalunya -medproducent till "Los Nuestros"-, tog tre tuggor av det maskerade äpplet med "Den tredje fugan", av Victoria Szpunberg och Albert Pijuan (bästa skådespelare, bästa teaterförfattarskap och bästa skådespelare), samma som tog hem "Nej", en show av La Venidera, bästa kvinnliga uppträdande och bästa föreställning.
Förutom denna kvintett kan det inte vara tal om någon vinnare; Priserna, liksom Jullotteriet, fick stor utdelning: femton andra föreställningar kom hem belönade. '1936', verket med vilket Andrés Lima avslutade sin 'Shocktrilogi', fokuserad den här gången på vårt inbördeskrig, nominerades för andra året i rad (den hade två nomineringar i 2025 års upplaga), och han utnyttjade denna nya möjlighet att vinna Max för bästa teaterföreställning (som tydligen inte ens verkade vara med i finalen i förra årets juryer). "Nej", för sin del, bästa dansshow, är det första soloverket av Barcelona-födda Irene Tena och Albert Hernández (La Venidera), två tidigare medlemmar av Spaniens nationalbaletten; Deras förslag, säger de, "är mer konceptuellt och symboliskt än själva dansen, stämningsfullt och starkt influerat av det centraleuropeiska avantgardet, på gränsen till performance och experimentell musik." Den bästa musikaliska eller lyriska teaterföreställningen var "Towards echoes of the sacred", av Nao d'amores-kompaniet, regisserad av Ana Zamora. Det är ett verk tänkt att representeras i ett singulärt utrymme; specifikt för ruinerna av det cisterciensiska klostret Santa María la Real de Valdeiglesias, i Pelayos de la Presa (Madrid), och det försöker, enligt Ana Zamora, att återuppliva det förflutna genom sina ljud, i det mest trogna utrymmet som möjligt - kyrkans ord och sånger, rösterna i matsalen, klockorna, klockorna eller klockorna i vattnet. Den extremaduranska koreografen Cristina D.
Silveira var ansvarig för galan - som inte deltog av kulturministern Ernest Urtasun, representerad av de två generaldirektörerna för Inaem, Paz Santa Cecilia och Javier Monsalve), och som var avsedd att vara, som hon själv sa, "en reflektion, att sätta grunddans i historien och det som tänkandet representerar för mänsklighetens konst och tankesätt i historien." Galan, prickad med koreografiska nummer och fragment av klassiker, hade ett högre tempo än tidigare år. Detta hjälpte till av det diskreta, men eleganta, effektiva och skrämmande sättet att förkorta längden på vinnarnas tal; Däremot kunde de vanliga (och generellt enkelriktade) kraven höras i dem: "polisvåld" eller "folkmord i Palestina". Det fanns också professionella sådana: att den plastiska konsten också genererar upphovsrätt och att alternativa mötesplatser fortsätter att stödjas.
Sara Baras vann publikens applådpris för sin show 'Vuela', där hon hyllar Paco de Lucía och med vilken hon firar 25-årsjubileet för sitt företag. "Att ta emot det är något som berör mig djupt", sa artisten. Hon var en av dem som satte sig på den romerska teaterns stenar och visste att hon hade ett säkert pris – "men man blir ändå nervös", sa kvinnan från Cádiz, som inte kunde avsluta sina ord med en pataíta por bulerías, som hennes önskan hade varit. Också kända för att ha vunnit var medlemmar av Ezezagunok-bolaget Antzerki Elkartea, Max amatörpris, och Jesús Cimarro, chef för produktionsbolaget Pentacion samt chef för Mérida-festivalen (han spelade hemma).
För honom var det hederspriset Max, som delades ut av skådespelerskan och regissören Magüi Mira; Han är den första producenten som fått detta erkännande. "Kultur är en ekonomisk och social motor, och är lika nödvändig som hälsa eller utbildning." Efter att ha sagt att kultursektorn bidrar med 40 000 miljoner till statskassan, hävdade han att staten måste ägna 1 procent av sin budget till kultur och de autonoma samhällena 2 procent. Han avslutade med att be om stöd för Cáceres kandidatur som europeisk kulturhuvudstad 2031 och minnas två personer som klev in på emeritusscenen: Concha Velasco och Héctor Alterio.
Och en sista tanke. Scenkonstens värld har sedan några år tillbaka två stora priser, dessa Max-priser, från SGAE, och Talia-priserna, från Academy of Performing Arts of Spain. Om man bortser från bekvämligheten med att de två enheterna går samman och delar ut ett enda pris - en debatt som kanske borde föras - är det mycket slående att båda knappt har delat kandidater och ännu mindre vinnare.
Överdrivna kvalitetsproduktioner eller önskan att särskilja dig från den andra? Det skulle inte vara dumt att reflektera över hur man väljer ut kandidaterna till priserna. Bästa teaterföreställning: '1936', av Centro Dramático Nacional (CDN INAEM), Checkin Producciones och El Terrat Bästa dansföreställning: 'Nej', av La Venidera, Centro Danza Matadero Madrid Grekland Tourism and Business destination, Culture och Firnia Bästa musikaliska eller lyriska show: 'Towards echoes of the sacred', av Nao d'amores Bästa gatushow: 'Gota', av Txema Muñoz Bästa show för barn, ungdomar eller familjepublik: 'La Maestra', av Anita Maravillas & Portal 71 Bästa uppenbarelseshow: 'Zorra Dorada', av Barbearcho Productions författaren, av Victoria för bästa författare Szpunberg och Albert Pijuan, för 'The Third Fugue' Bästa uppenbarelseförfattarskap: Iván López-Ortega, för 'Taxidermia de una alondra' Bästa bearbetning eller version av ett teater- eller koreografiskt verk: New York' Bästa regi: Lucía Carballal, för 'Los Nuestros'/Añorón för scenrumsscenen och Añorón scendesign: Blancoland space) Bästa kostymdesign: Agustín Petronio, för 'Orlando' Bästa ljusdesign: Pedro Yagüe, för 'Blaubeeren' Bästa skådespelerska: Mona Martínez, för 'Los Nuestros' Bästa skådespelare: Ton Vieira, för 'The Third Fugue' Bästa kvinnliga dansartist: Irene Tena, för 'No' Bästa manliga dansuppträdande: Juan BerJANOALL, för 'No' Bästa manliga dans. Medverkande: 'Faula', av Roser López Espinosa, Consorci Mercat de les Flors Bästa teater Skådespelare: 'La Tercer Fugue', av Teatre Nacional de Catalunya Max Specialpris för publikens applåder: 'Vuela', av Sara Baras Max of Honor: Jesus Cimarro
Originalkälla
Publicerad av ABC Cultura
2 june 2026, 00:18
Denna artikel har översatts automatiskt från spanska. Klicka på länken ovan för att läsa originaltexten.
Visa originaltext (spanska)
Rubrik
El Centro Dramático Nacional y el Teatro Nacional de Cataluña muerden la manzana de los Premios Max
Beskrivning
El Centro Dramático Nacional , que dirige Alfredo Sanzol, llenó los bolsillos en la XXIX edición de los premios Max de las artes escénicas , que concede la Sociedad General de Autores y Editores (SGAE), y que viajó este año al monumental teatro romano de Mérida -ni cinco minutos se tardó en la gala a calificarlo de «marco incomparable». El CDN logró cinco manzanitas por tres de sus producciones: ' 1936 ', dirigido por Andrés Lima (mejor espectáculo de teatro), ' Orlando ', dirigido por Marta Pazos (mejor vestuario y mejor espacio escénico); y ' Los nuestros ', de Lucía Carballal (mejor actriz y mejor dirección). El Teatre Nacional de Catalunya -coproductora de 'Los nuestros'-, le arrancó con ' La tercera fuga ', de Victoria Szpunberg y Albert Pijuan, tres mordiscos a la manzana enmascarada (mejor elenco de teatro, mejor autoría teatral y mejor actor), los mismos que se llevó ' No ', un espectáculo de La Venidera (mejor intérprete femenino de danza, mejor coreografía y mejor espectáculo de danza). Al margen de este quinteto, no puede hablarse de ningún ganador; los premios, como la Lotería de Navidad, fueron muy repartidos: otros quince espectáculos volvieron a casa recompensadas. '1936 ', la obra con la que Andrés Lima completó su 'Trilogía de Shock', centrada esta vez en nuestra guerra civil, estaba nominada por segundo año consecutivo (tuvo dos candidaturas en la edición de 2025), y aprovechó esta nueva oportunidad para alzarse con el Max a mejor espectáculo de teatro (que, por lo visto, no se lo pareció a los jurados del pasado año, que ni lo incluyeron entre los finalistas). ' No ', por su parte, mejor espectáculo de danza, es el primer trabajo en solitario de los barceloneses Irene Tena y Albert Hernández (La Venidera), dos excomponentes del Ballet Nacional de España; su propuesta, aseguran, «es más conceptual y simbólica que dancística en sí ,atmosférica y muy influida por la vanguardia centroeuropea, colindante con la performance y la música experimental». El mejor espectáculo de teatro musical o lírico fue ' Hacia ecos de lo sagrado ', de la compañía Nao d'amores, que dirige Ana Zamora. Es un trabajo concebido para ser representado en un espacio singular; concretamente, para las ruinas del monasterio cisterciense de Santa María la Real de Valdeiglesias, en Pelayos de la Presa (Madrid), y en él se busca, según Ana Zamora, revivir el pasado a través de sus sonidos, en el espacio más fiel posible꞉ la palabra y los cantos de la iglesia, las voces en el refectorio, las campanas y sus toques, el agua en la fuente o los pasos por el claustro. La coreógrafa extremeña Cristina D. Silveira fue la responsable de la gala -a la que no asistió el ministro de Cultura, Ernest Urtasun , representado por lo dos directores generales del Inaem, Paz Santa Cecilia y Javier Monsalve), y que pretendía ser, como ella misma dijo, «una reflexión, poniendo la danza en primer plano, acerca de lo que suponen el arte y el pensamiento en la historia de la humanidad». La gala, salpicada de números coreográficos y fragmentos de clásicos, tuvo un mayor ritmo que años anteriores. Ayudó a ello la poco sutil, pero elegantes, efectiva e intimidadora, manera de acortar la duración de los discursos de los ganadores; con todo, en ellos se pudieron escuchar las habituales (y generalmente unidireccionales) reivindicaciones: la «violencia policial» o el «genocidio en Palestina». Las hubo también de carácter profesional: que las artes plásticas generen también derechos de autor y que las salas alternativas sigan siendo apoyadas. Sara Baras , por su espectáculo 'Vuela', en el que rinde homenaje a Paco de Lucía y con el que celebra el 25º aniversario de su compañía, se llevó el premio aplauso del público. «Recibirlo es algo que me emociona profundamente», dijo la artista. Fue una de las que se sentó en las piedras del teatro romano sabiendo que tenía premio seguro -«pero los nervios los pasas igual», dijo la gaditana, que no pudo terminar sus palabras con una pataíta por bulerías, como hubiera sido su deseo. También se sabían premiados los miembros de la compañía Ezezagunok Antzerki Elkartea, premio Max aficionado, y Jesús Cimarro , director de la productora Pentacion además de director del Festival de Mérida (jugaba en casa). Para él fue el premio Max de honor, que presentó la actriz y directora Magüi Mira; es el primer productor en recibir este reconocimiento. «la cultura es un motor económico y social, y es tan necesaria como la sanidad o la educación». Tras decir que el sector cultural aporta 40.000 millones al erario público, reivindicó la necesidad de que el Estado dedique el 1 por ciento de su presupuesto a la cultura, y las Comunidades Autónomas el 2 por ciento. Terminó pidiendo el apoyo a la candidatura de Cáceres como capital cultural europea en 2031 y recordando a dos figuras que pisaron el escenario emeritense: Concha Velasco y Héctor Alterio. Y una reflexión final. El mundo de las artes escénicas tiene, desde hace unos años, dos grandes galardones, estos premios Max, de la SGAE, y los premios Talia, de la Academia de las Artes Escénicas de España. Dejando de lado la conveniencia de que las dos entidades unieran fuerzas y entregaran unos únicos premios -un debate que quizás convendría tener-, es muy llamativo que ambos apenas hayan compartido candidatos y menos aun ganadores. ¿Exceso de producciones de calidad o ganas de diferenciarse del otro? No sería ninguna tontería que se reflexionara sobre la manera de elegir a los candidatos a los premios. Mejor espectáculo de teatro: '1936', de Centro Dramático Nacional (CDN - INAEM), Checkin Producciones y El Terrat Mejor espectáculo de danza: 'No', de La Venidera, Centro Danza Matadero - Madrid Destino, Cultura,Turismo y Negocio, Festival Grec y Fira Mediterrània de Manresa Mejor espectáculo musical o lírico: 'Hacia ecos de lo sagrado', de Nao d'amores Mejor espectáculo de calle: 'Gota', de Txema Muñoz Mejor espectáculo para público infantil, juvenil o familiar: 'La Maestra', de Anita Maravillas & Portal 71 Mejor espectáculo revelación: 'Zorra Dorada', de Elisa Forcano y Barbecho Productions Mejor autoría teatral: Victoria Szpunberg y Albert Pijuan, por 'La tercera fuga' Mejor autoría revelación: Iván López-Ortega, por 'Taxidermia de una alondra' Mejor adaptación o versión de obra teatral o coreográfica: Xavo Giménez, por 'Yo soy 451' Mejor composición musical para espectáculo escénico: Raquel Molano, Pablo Peña y Darío del Moral, por 'Fuenteovejuna' Mejor coreografía: Irene Tena y Albert Hernández, por 'No' Mejor diseño de producción privada: El Aedo Teatro por 'Poeta (perdido) en Nueva York' Mejor dirección de escena: Lucía Carballal, por 'Los nuestros' Mejor diseño de espacio escénico y/o videoescena: Blanca Añón por 'Orlando' (diseño de espacio escénico) Mejor diseño de vestuario: Agustín Petronio, por 'Orlando' Mejor diseño de iluminación: Pedro Yagüe, por 'Blaubeeren' Mejor actriz: Mona Martínez, por 'Los nuestros' Mejor actor: Ton Vieira, por 'La tercera fuga' Mejor intérprete femenina de danza: Irene Tena, por 'No' Mejor intérprete masculino de danza: Juan Berlanga, por 'JUANCABALLO' Mejor elenco de danza: 'Faula', de Roser López Espinosa, Consorci Mercat de les Flors Mejor elenco de teatro: 'La tercera fuga', de Teatre Nacional de Catalunya Premio especial Max Aplauso del Público: 'Vuela', de Sara Baras Max de honor: Jesus Cimarro